انسان موجودی چند بعدی است و دارای ابعاد روحانی و الاهی، مادی و حیوانی، اجتماعی و عاطفی و ... است. این ابعاد با هم در حال مبارزه اند که می توانند منشأ بروز برخی از نا هماهنگی بین اعتقادات انسان با اعمال و رفتار او باشند.

ادیان الاهی، به ویژه اسلام برای رهایی انسان از دام تمایلات حیوانی و ایجاد تعادل و توازن در میان ابعاد مختلف و هدایت او به سوی ارزش های الاهی و کمال واقعی آمده اند. هر چه انسان به درجۀ کمال نزدیک تر شود، تضاد بین اعتقادات او با اعمال و کردارش کمتر خواهد شد، تا جایی که اگر به درجه کمال واقعی برسد، مانند انسان کامل (معصوم) دیگر هیچ گونه تضادی بین اعمال و معتقداتش وجود نخواهد داشت.

قرآن مجید تضاد و تنافی بین عقیده و عمل را مردود شمرده است.

منشاء این تضاد امور متعددی است که بعضی از آنها عبارت اند از: عدم آگاهی کامل از دستورات اسلام، ضعف ایمان، تمایلات نفسانی، آداب و رسوم نادرست، تأثیر پذیری افراد از محیط ناسالم و... .

لازم است توجه شود که برای از بین بردن این تضاد باید ریشه های آن را از بین برد که اساساً هدف انبیا عموماً و پیامبر اکرم (ص) خصوصا همین بوده است.