1. "عصمت" عبارت است از: وجود امرى در درون انسان معصوم كه باعث حفظ او از وقوع در خطا و معصيت مى‏شود. اين امر نتيجه ی علم معصوم به عواقب سوء گناه مى‏باشد، يا بر اثر بالا بودن مراتب شناخت خداوند و دلباختگى نسبت به جمال و كمال حق و عشق و علاقه به معبود و درك جمال و جلال او حاصل مى‏شود.

2. "عصمت" بر دو نوع است: علمى و عملى، كه اين دو قسم ذاتاً و حقيقتاً از يكديگر جدا هستند، اما پيامبران واجد هر دو نوع عصمت هستند؛ يعنى هم كردارشان صالح و مطابق با واقع است و هم علم و دانش آنان صائب و برخاسته از مبدئى است كه هيچ گونه اشتباه و سهو و نسيان در آن راه ندارد.

3. مقام عصمت يك مقام ذاتى یا انحصارى نيست؛ يعنى در مورد انسان‏ها مقامى اكتسابى است و بايد براى رسيدن به آن رنج و تلاش و مجاهدت فراوان نمود. ثانياً غير از پيشوايان دين، ديگران هم مى‏توانند به اين مقام دست يابند، البته پست‏هاى كليدى مانند رسيدن به مقام نبوت و امامت، انحصارى هستند؛ يعنى هر معصومى به آن مقامات دست نمى‏يابد.

4. آنچه كه باعث شده از اجر يك معصوم سؤال شود، اين است كه گمان شده چون مقام عصمت يك مقام تفضلى است، پس ذاتاً از گناه به دور است و طبعاً ثوابى نبايد براى او در نظر گرفت؛ چون ميلى به گناه ندارد. نظير مقامى كه فرشتگان نزد خدا دارند. لكن بايد توجه داشت اگر مقام عصمت يك مقام ذاتى نيست، چنان كه صدور گناه از يك معصوم هم محال ذاتى نيست و معصومين از سنخ بشرند نه از سنخ ملايكه و اگر گناه نمى‏كنند به سبب اختيار خودشان است و اين هم ناشى از ايمان و باور كاملى است كه در انسان‏هاى كامل نسبت به ذات اقدس خداوند و جهان غيب وجود دارد كه از گناه و معصيت گريزان باشند، بلكه فكر آن را هم به مخيله‏ى خود راه ندهند؛ زيرا يك معصوم آتشبارى و زشتى گناه را به خوبى درك مى‏كند. پس طبعاً انسان معصوم در مقابل اعمال خويش و در قبال كف نفس از محرمات و مشتهيات نزد خداوند اجر دارد، چنان كه يك غير معصوم در مقابل گناه نكردن مأجور است و چه بسا بتوان ادعا نمود كه اجر گناه نكردن يك معصوم مضاعف باشد؛ زيرا كه با اين خويشتن دارى دو كار مى‏كند: يكى اين كه خود را از گناه حفظ كرده و تن به ذلت معصيت نداده است، و ديگر اين كه ارزش مقام و پست خود را حفظ نموده، و هتك حرمت مقام پيامبرى يا پيشوايى نكرده است. چنان كه اگر معصومى - فرضاً - مرتكب گناهى شود، گناه او دو برابر، بلكه چندين برابر محاسبه خواهد شد؛ زيرا اوّلاً مرتكب معصيت شده، ثانياً ملاحظه ی مقام الاهى را نكرده است. به هر حال عصمت، منافاتى با اجر داشتن نزد خداوند ندارد.