ولايت از ريشه "وَلِىَ " است كه در لغت براى آن معانى مختلفى ذكر شده است، لكن آنچه از معانى لغوى آن در اين جا لحاظ شده است "سرپرستى و صاحب اختيار بودن بر امورى است كه به "مولى" واگذار شده است و "مولى" داراى يك نحوه اشراف و تسلطى بر آن مى‏باشد". و در اصطلاح: ولايت و سرپرستى "انسان كامل بر ساير انسان‏ها در ابعاد مختلف فردى و اجتماعى، دينى و دنيوى، ظاهر و باطن نيات و قلوب افراد و بر تشريع و تكوين (عالم هستى) است، تا آنها را به سعادت نهايى دنيوى و اخرويشان برساند و خود واسطه ی فيض برايشان واقع شود.

پيش شرط اين مقام، عصمت و طهارت باطن و برخوردارى از علم لدّنى (ارتباط با عالم غيب) و سعه ي صدر است و نتيجه آن اتمام حجت بر سايرين و شاهد بودن بر اعمال ظاهرى و باطنى كل انسان‏ها در دنيا، و ارايه ی آن شهادت در آخرت است. از ديدگاه شيعه كسى مى‏تواند "امام " جامعه ی اسلامى گردد كه داراى اين ولايت كليه الاهيه باشد و يا اين كه مأذون از طرف او باشد و إلاّ غاصب محسوب مى‏شود؛ زيرا تا افضل و اكمل حضور و ظهور داشته باشد، نوبت به سايرين نمى‏رسد.