اصل وقوع حادثه غدیر از طریق نقل تاریخی اثبات شده است.

تاريخ نويسان با ثبت وقايع و شنيدن سينه به سينۀ اين داستان از زبان مردمان مورد اعتماد، از طوايف گوناگون، به صحت اين مطلب اذعان كرده‏اند. حجيّت اين مطلب به قدرى بود كه در ادبيات، كلام، تفسير و حتى معاجم حديثى معتبر اهل سنّت و شيعه راه پيدا كرد به نحوى كه نسائى دانشمند بزرگ اهل تسنّن، حديث فوق را به 250 سند نقل كرده است.

گذشته از این که اجتماع چنین جمعیتی در غدیر خم هیچ گونه استبعاد عقلی ندارد، زیرا واقعه ی غدير در سال دهم هجرت رخ داد كه تبليغات فراوان بر روى اسلام و خصوصاً فريضۀ حج كه از شعائر الاهى شمرده مى‏شد، طبقات مختلف مردم را به اسلام متمايل كرده بود و مهم تر اين كه پيامبر اسلام، در آن سال به مردم اعلام كرده بود كه شخصاً براى آموزش احكام حج، در اين امر شركت خواهد كرد.

حال سؤال اين است كه چرا چنين جمعيّتى، در برابر انحراف سقيفه، اعتراضى از خود نشان نداده و راه سكوت را در پى گرفتند؟! آیا این نکته نمی رساند که حدیث غدیر دلالت بر ولایت حضرت علی نداشته است!؟.

در پاسخ باید گفت که: اساساً عموميّت عدم اعتراض صحابه در سقيفه، مورد نقض و ابطال است؛ زيرا بزرگانى چون سلمان، مقداد، طلحه و... در اعتراض به سران سقيفه، كوتاهى نكردند و حتى زبير، به سوى سر دمداران سقيفه شمشير كشيد.

اما گروهى كه سكوت را فراروى خود پسنديدند؛ يا به خاطر رعايت مصلحت و دورى از تفرق و خونريزى بود: مثل عباس عموى پيامبر و يا از روى ترس و تهديد عمّال خليفۀ وقت. و يا اين كه خود از سركار آمدن اين گروه بهره‏هاى فراوانى مى‏بردند. مانند نياكان آنها و يا خاندان امويه. همچنین گروهی دیگر بودند که نه از روی امتناع و تهدید، بلکه به سبب شناختی که از علی (ع) به عنوان حاکمی عدالت گستر داشتند، دست از مخالفت برداشتند. آخر اين كه بخشى از مردم نيز، از روى جهل و نادانى، ابوبكر را به جاى حضرت على (ع) به خيال اين كه على (ع) است و به سفارش پيامبر در غدير عمل مى‏كنند؛ به خلافت برگزيده و با او بيعت كردند.

حضرت على (ع) هم طبق وصيّت حضرت پيامبر اسلام، مأمور بود که نگذارد جامعه به دو دستگی کشیده شود، لذا ایشان ده ها بار در مواقع مختلف با استناد به حدیث غدیر تنها به مخالفت قولی اکتفا کردند.